zblizenia2020

Sylwetki

Dagny Kurdwanowska

Dagny Kurdwanowska fotRenata DbrowskaDziennikarka, autorka, bibliotekarka, wolontariuszka w Fundacji Hospicyjnej. Związana była m.in. z "Twoim Stylem", "Dziennikiem Polska/The Times" oraz "Przekrojem". Autorka książek - ostatnio wspólnie z Leszkiem Mellibrudą "A może nie ma się czego bać. Jak zamienić lęk w ciekawość".

Monika Brand

Brand Monikateatrolog, absolwentka Wydziału Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie, redaktorka portalu e-teatr.pl, wydawanego przez Instytut Teatralny im. Z. Raszewskiego w Warszawie.

Magdalena Kosek

Capture01980 8absolwentka kulturoznawstwa na Wydziale Filologicznym oraz rzeźby i działań przestrzennych na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Edukatorka i animatorka działań kulturalno-artystycznych w Domu Kultury Bydgoskie Przedmieście w Toruniu, spółdzielczyni i realizatorka projektów aktywizujących lokalne środowiska twórcze w Spółdzielni Socjalnej Kulturhauz w Toruniu.

Ania Zielińska-Fedoruk

aniazfhistoryczka, archeolożka, absolwentka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Działaczka w grupie społecznej Metropolitanka, twórczyni i autorka trasy Prekursorek po Starym i Głównym Mieście w Gdańsku, przewodniczka po terenach postoczniowych. Opracowała szlak bitew i walk w Gdańskich Miniaturach oraz herstoryczną trasę gdańskich emancypantek w ramach wydarzenia  „100 lat Gdańszczanki! Za Stulecie Praw Wyborczych!”. Twórczyni programów edukacyjnych i scenariuszy lekcji z zakresu historii, antydyskryminacji i przedsiębiorczości.

Mikołaj Grynberg

Mikoaj Grynberg by Mikoaj Starzyski(ur. 1966) – fotograf i pisarz, z wykształcenia psycholog. Jego zdjęcia były prezentowane niemal na całym świecie. Autor albumów Dużo kobiet (2009), Auschwitz – co ja tu robię? (2010) oraz Ocaleni z XX wieku (2012). Wydał zbiór rozmów Oskarżam Auschwitz. Opowieści rodzinne (2014) oraz tom opowiadań Rejwach (2016), który w 2018 roku nominowany był do nagrody literackiej Nike i literackiej nagrody Europy Środkowej Angelus.

Karolina Przewrocka-Aderet

DSC 5943 (ur. 1987) – dziennikarka, stała współpracowniczka „Tygodnika Powszechnego”. Współautorka antologii "Przecież ich nie zostawię". O żydowskich opiekunkach w czasie wojny oraz – wraz z ks. Adamem Bonieckim – książki "W Ziemi Świętej". Nominowana do Nagrody „Newsweeka” im. Teresy Torańskiej.

Zofia Majewska (Aniela Gelbard)

Majewska Zofia fot archiwum GUMedLekarka, profesorka, światowej sławy neurolożka, twórczyni polskiej szkoły neurologii rozwojowej.

Urodziła się 13 stycznia 1907 roku w Warszawie jako Aniela Gelbard, w rodzinie o żydowskich korzeniach. Jej rodzice byli stomatologami i bardzo dbali o wykształcenie obu swoich córek: Anieli i Aliny. Po maturze w 1924 roku, Aniela rozpoczęła studia medyczne na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. Sześć lat później uzyskała dyplom doktora wszech nauk lekarskich i rozpoczęła pracę na oddziale internistycznym w Szpitalu Ujazdowskim w Warszawie jako wolontariuszka. W 1932 roku trafiła do Kliniki Chorób Nerwowych, w której pracowała aż do wybuchu wojny, kiedy to kiedy to z powodu swojego żydowskiego pochodzenia została zwolniona. Podjęła wówczas pracę w warszawskim Szpitalu Starozakonnych na Czystem na oddziale neurologicznym i zakaźnym, uczestniczyła także w tajnym nauczaniu studentów i studentek medycyny. Została zmuszona wraz z matką i siostrą do zamieszkania w getcie. Dzięki aryjskim papierom, wystawionym na Zofię Majewską, Anieli udało się (w przeciwieństwie do matki i siostry) wydostać z getta. Od tamtej pory posługiwała się tym imieniem i nazwiskiem już do końca życia. Okres powstania warszawskiego spędziła w schronie, później została wywieziona na roboty do Berlina.

Ruth Rosenbaum

ruth rosenbaum z uczniami swojej szkoy marzec 1937Nauczycielka, dyrektorka gimnazjum żydowskiego w Wolnym Mieście Gdańsku. Urodziła się 1 lutego 1907 roku w Gdańsku, a zmarła prawdopodobnie w latach dziewięćdziesiątych w Izraelu.

Ruth Rosenbaum pochodziła z wpływowej gdańskiej rodziny o naukowych tradycjach. Odebrała gruntowne wykształcenie (prawdopodobnie w Niemczech) i po powrocie do Gdańska starała się o etat nauczycielski w szkole. Nie została zatrudniona ze względu na żydowskie pochodzenie – w Gdańsku w latach trzydziestych silnie zaznaczyły się już wpływy partii nazistowskiej. Po odbyciu wstępnej praktyki w gdańskiej Żydowskiej Szkole Ludowej zdecydowała się założyć własne gimnazjum. Powstało w kwietniu 1934 roku i początkowo liczyło zaledwie ośmiu uczniów i uczennic. Ruth Rosenbaum była jedyną dyrektorką w historii tej placówki. Pierwszą siedzibą szkoły była prywatna, już nieistniejąca, kamienica rodziny Rosenbaumów przy ul. Dominikswall 5 (dziś fragment Wałów Jagiellońskich). Znaleźli w niej zatrudnienie nie tylko nauczyciele i nauczycielki pochodzenia żydowskiego, ale także Niemcy spokrewnieni z Żydami i usunięci z innych placówek za antyhitlerowską postawę. Dwuletnią praktykę zawodową, zakończoną egzaminem, odbyły w szkole także dwie rodowite nauczycielki niemieckie, skierowane tam przez władze oświatowe. W listopadzie 1934 roku Ruth Rosenbaum uczestniczyła w konferencji pedagogicznej we Frankfurcie, poświęconej kierunkom rozwoju szkolnictwa żydowskiego.

Romana Haberfeld

Nauczycielka żydowskiego pochodzenia w gdańskich szkołach w latach 1913–1939, radczyni szkolna, autorka artykułów dotyczących dydaktyki języków obcych oraz książki popularyzującej wkład Gdańska i gdańszczan w rozwój kultury niemieckiej.

Urodziła się w Moskwie jako poddana pruska, w rodzinie zamożnego kupca Izydora Haberfelda i Marii z domu Laski. Ze względu na charakter pracy ojca po kilku latach rodzina wyjechała do Berlina, a około 1907 roku ostatecznie zamieszkała w Gdańsku. Izydor Haberfeld piastował funkcję dyrektora gdańskiej filii banku Moskauer Internationale Handelsbank i był członkiem Rady Reprezentantów w gminie żydowskiej. Rodzice wychowywali swoje dzieci: Romanę, Ritę i Olgę oraz Fritza Gertharda, w liberalnym duchu, dbając szczególnie o ich wszechstronną edukację.

Romana uczęszczała najpierw do szkoły w Berlinie, a od 1894 roku uczyła się w Viktoriaschule w Gdańsku oraz w powiązanym z nią seminarium nauczycielskim. Tam też w 1901 roku zdała egzamin na nauczycielkę i szybko została zatrudniona w prywatnej szkole z wykładowym językiem rosyjskim, w Gimnazjum dla dziewcząt dr. Johannesa Scherlera przy ulicy Poggenpfuhl 16 (dziś Żabi Kruk). Systematycznie doskonaliła swoje umiejętności językowe i pogłębiała wiedzę humanistyczną na uniwersytetach w Greifswaldzie i Getyndze, studiując tam język francuski, niemiecki oraz filozofię. Jesienią 1912 roku w Getyndze zdała egzamin państwowy na nauczycielkę i już w semestrze wiosennym 1913 roku została zatrudniona w tym charakterze w Viktoriaschule – szkole średniej dla dziewcząt mieszczącej się przy ulicy Holzgasse 24-26 (dziś Kładki) w Gdańsku. Pracowała tam nieprzerwanie aż do 1933 roku, zyskując opinię nauczycielki wyjątkowej, wywierającej wielki wpływ na edukację i wychowanie młodzieży. Jedna z jej uczennic, Gertrud Dworetzki, po latach napisze: „W mojej wyobraźni jej wizerunek miesza się nieco z obrazem Goldy Meir: ta sama godność i siła” [Dworetzki: 38]. 

Nanette Falk-Auerbach

Nanette Falk Auerbach ze zbiorw Peabody InstituteŚwiatowej sławy pianistka żydowskiego pochodzenia, uczennica Clary Schumann.

Urodziła się 10 marca 1835 roku w Hamburgu. Od najmłodszych lat uczyła się gry na pianinie. Zaczęła koncertować jako siedmiolatka. W tym czasie kobiety pianistki dopiero przecierały szlaki. Uważano, że niektórych utworów grać nie powinny z powodu niewystarczającej siły w dłoniach, a do publicznych występów miał je dyskwalifikować brak „odpowiedniego” wyglądu.

Nanette naukę pobierała między innymi u Clary Schumann. W 1851 roku w jednym z listów do matki swojej uczennicy Schumann pisała, że Nanette technicznie jest gotowa do publicznych występów, ale brakuje jej jeszcze ciepła, duszy, pasji, które przyjdą z wiekiem. Przepowiadała jej karierę doskonałej, odnoszącej sukcesy finansowe nauczycielki.

W kolejnych latach kariera Nanette nabrała rozpędu. Pianistka była znaną interpretatorką Beethovena. Występowała w Hamburgu, Wiedniu, Szczecinie czy Królewcu. Mieszkała między innymi w Paryżu i Berlinie. Jej cztery występy w Gdańsku w 1856 roku zostały bardzo dobrze przyjęte i zrecenzowane.

W 1867 roku wyjechała do siostry mieszkającej w Baltimore w USA. Koncertowała w miastach na Wschodnim Wybrzeżu. W latach 1871–1883 była nauczycielką gry na fortepianie w konserwatorium muzycznym Peabody Institute of The Johns Hopkins University w Mount Vernon w Baltimore. Z jej inicjatywy zaczęto organizować piątkowe, popołudniowe koncerty dla kobiet, na które mogły przychodzić samodzielnie (unescorted).

Miriam Braude

Jedna z pierwszych kobiet absolwentek – z 1933 roku – Wydziału Architektury w Technische Hochschule (dzisiejsza Politechnika Gdańska) w Wolnym Mieście Gdańsku.

Urodziła się w rodzinie wykształconych i wpływowych Żydów galicyjskich. Jej ojciec, Markus Braude (1869–1949), ukończył filozofię i studia rabinackie w Berlinie. W 1901 roku objął posadę rabina w Stanisławowie, a w 1909 roku w Łodzi. W tym czasie jego żona Natalia Braude mieszkała we Lwowie u rodziców, właścicieli ziemskich Karola i Marii Buberów, i tam, w lipcu 1910 roku, przyszła na świat Miriam. Matka z córką przeniosły się do Łodzi. Rok później urodziła się Elja-Salomon, a w 1914 roku – Rafael. Ojciec Miriam był jednym z liderów ruchu syjonistycznego na ziemiach polskich, ale przede wszystkim był organizatorem szkół hebrajsko-polskich w Łodzi.

Matylda Wyszyńska (Ada Fuchs)

Ada Fuchs4Animatorka i edukatorka kultury żydowskiej na Pomorzu, zawodowo związana z inspekcją pracy.

Urodziła się 31 stycznia 1922 roku we Lwowie w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. W 1940 roku zdała we Lwowie maturę, a rok później rozpoczęła studia architektoniczne na tamtejszej politechnice, jednak jej edukację przerwały działania wojenne. Wraz z rodziną została osadzona w getcie we Lwowie.

W sierpniu 1942 roku uciekła z getta dzięki pomocy przyjaciela Staszka Podhaniuka, którego później nominowała do odznaczenia Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Po stronie aryjskiej przyjęła tożsamość Matyldy Bednarskiej (później po mężu przejęła nazwisko Wyszyńska) i do końca wojny musiała ukrywać swoje żydowskie pochodzenie.

Podczas pracy w tartaku (w latach 1943–1944) w Dolinie (dziś Ukraina), ryzykując życie, współpracowała z Armią Krajową, przekazując im tajne dokumenty zakładu, w którym pracowała. Na Pomorzu przebywała w latach 1959–2019.

Była aktywna zawodowo przez 68 lat. Pracowała jako inspektorka pracy, między innymi w Społem oraz w gdyńskiej stoczni. Była znana z rygorystycznych wymagań w zakresie przestrzegania praw pracowniczych i dbałości o bezpieczeństwo. Uzyskała tytuł zasłużonego pracownika, otrzymała krzyż kawalerski i inne odznaczenia.

Marie Johanna Baum

Marie Baum www 301x301Doktorka chemii pochodzenia żydowskiego, pracownica socjalna, działaczka na rzecz praw kobiet i działaczka polityczna, pionierka nowoczesnej pracy społecznej.

Urodziła się 23 marca 1874 roku w Gdańsku. Wychowała się w rodzinie z tradycjami naukowymi, społecznymi i aktywistycznymi. Choć jej przodkinie – podobnie jak ona – miały ograniczone możliwości kształcenia, zapisały się na kartach historii jako aktywne działaczki na rzecz kobiet oraz społeczności żydowskiej, przekonane o roli edukacji dziewcząt.

Jedną z nich była matka Marie – Florentina Baum, z domu Dirichlet, która włączyła się w tworzenie szkolnictwa dla dziewcząt w Gdańsku. Florentina urodziła się w 1845 roku we Florencji, a zmarła w 1912 roku w Gdańsku. W 1889 została jedną z założycielek, a później także członkinią zarządu stowarzyszenia „Frauenwohl” – oddziału mieszczańskiej organizacji kobiecej w Berlinie, oferującej oprócz lekcji sprzątania i gotowania również tak zwane „kursy z życia wzięte” lub „kursy z życia codziennego”, które uprawniały do zdobycia matury za granicą. Wśród nauczanych przedmiotów były między innymi matematyka i chemia. Cztery córki Florentiny ukończyły tę szkołę.

Katia Bakalinskaja

KBakalinskaja zesp 2Katia Bakalinskaja (קאַטיאַ בּאַקאַלינסקאַיאַ, po mężu Michaeli ‒ קטיה מיכאלי) – tancerka żydowskiego pochodzenia.

Urodziła się 6 września 1910 roku w Odessie. Jej ojciec Lejb Gierszkow Bakaliński był właścicielem piekarni i sklepu kolonialnego z przyprawami nieuprawianymi w Europie, później rodzina przeniosła się do Gdańska. Pod wrażeniem gdańskich występów zespołu Mary Wigman, które odbyły się 14 lutego 1926 roku w Stadt-Theater na Targu Węglowym, Bakalinskaja wstąpiła do szkoły tańca Mary Wigman w Berlinie. Tam w latach 1928–1929 pobierała nauki u Margarete Wallmann, potem została jedną z czołowych tancerek w zespole Wigman. W latach 1933–1934 odbyła z zespołem długie tournée po Stanach Zjednoczonych. Po powrocie do Gdańska założyła własną szkołę tańca oraz występowała w programach gdańskiego Kulturbundu (Żydowski Związek Kulturalny), dawała również recitale taneczne w Polsce. W 1938 roku porzuciła swoją szkołę i nielegalnie wyjechała do Palestyny, gdzie w Tel Awiwie otworzyła studio taneczne, które prowadziła aż do lat 80. XX wieku.

Karolina Anna Maria Lubliner-Mianowska

Anusia Karolina Lublinernaukowczyni, botaniczka, harcmistrzyni Związku Harcerstwa Polskiego.

Urodziła się 28 kwietnia 1899 roku w Warszawie jako Karolina Anna Maria Lubliner. Ukończyła stołeczną Średnią Szkołę Handlową, a następnie studiowała botanikę i geologię na Uniwersytecie Warszawskim. Tam też w 1925 roku uzyskała stopień doktora filozofii w zakresie botaniki.

Pochodziła z rodziny żydowskiej i podczas II wojny światowej musiała się ukrywać, wtedy też przyjęła nazwisko Mianowska.

W Gdańsku przebywała od listopada 1946 roku. W latach 1946–1956 pracowała na Politechnice Gdańskiej na stanowisku adiunktki w Katedrze Botaniki Wydział Chemicznego. W 1955 roku uzyskała stopień naukowy docenta. Jednocześnie w latach 1946–1950 pracowała jako adiunktka na Akademii Lekarskiej w Gdańsku w Katedrze Biologii i Botaniki na Wydziale Farmaceutycznym. Od października 1956 do 1960 roku była samodzielną pracownicą naukową w gdańskim oddziale Zakładu Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. W latach 1960–1963 pełniła funkcję kierowniczki Sekcji Datowania Osadów Morskich w Zakładzie Geomorfologii i Geologii Morza Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego w Gdyni. Zorganizowała tam pracownię nowej dziedziny nauki: badań palinologicznych (o pyłkach roślin i zarodnikach grzybów). W badaniach zajmowała się briologią (nauka o mszakach) i torfoznawstwem oraz analizą pyłkową torfowisk.

Elżbieta (Else) Pintus

elsa Pintus skanKaszubka żydowskiego pochodzenia, autorka książki Moje prawdziwe przeżycia. Meine wahren Erlebnisse, w której opowiada o swoich przeżyciach z okresu II wojny światowej.

Urodziła się 15 września 1893 roku w Chmielnie w rodzinie pochodzenia żydowskiego osiadłej na tym terenie już od XIX wieku. Miała sześcioro rodzeństwa. Po śmierci ojca w 1919 roku wraz z braćmi i siostrami prowadziła sklep i warsztat zegarmistrzowski. W latach 30. całą rodziną przeprowadzili się do Kartuz, gdzie zastała ich wojna. Do miejscowości wkroczyli Niemcy, którzy skonfiskowali rodzinny majątek Pintusów.

W listopadzie 1939 roku Elżbieta przybyła do Gdańska w poszukiwaniu swojego brata Heinza. Znalazła pracę przy żydowskiej Gminie Synagogalnej jako opiekunka osób starszych, a następnie pielęgniarka, mimo iż nie posiadała odpowiednich kwalifikacji. Pracowała do grudnia 1942 roku, po czym wyjechała z Gdańska i zaczęła ukrywać się w Chmielnie, korzystając z pomocy rodziny Stenclów, dawnych sąsiadów. Jej obecność utrzymywano w ścisłej tajemnicy z obawy przed licznymi niemieckimi letnikami i letniczkami odwiedzającymi gospodarstwo Stenclów, a także przed większą częścią ich rodziny, której członkowie okazali się gorliwymi nazistami. Aby wypełnić sobie czas szyła, cerowała, robiła na drutach i szydełkowała. Od 1944 roku dodatkowo miała też sprzątać dom i robić pranie – wszystko po kryjomu i pod osłoną nocy.

Elżbieta Pintus w ukryciu przebywała do 25 marca 1945 roku – wtedy to po raz pierwszy od blisko trzech lat wyszła na dwór. Mieszkała na dawnych terenach rodzinnych nad Jeziorem Rekowskim, a następnie w Kartuzach, w 1947 roku wyjechała do Niemiec. W tym samym roku zaczęła spisywać swoje wspomnienia.
W 1971 roku przepisała nieruchomość należącą do jej rodziny w Chmielnie na córkę Stenclów – Dorotę Pryczkowską.

Irena Molga

OK p Irena Molgaz domu Grossbaum – artystka, malarka, projektantka pochodzenia żydowskiego.

Urodziła się 22 marca 1930 roku w Warszawie, w zamożnej, zasymilowanej, żydowskiej rodzinie. Podczas okupacji Grossbaumowie trafili do getta. Irenę i jej młodszego brata Edka wyprowadził na aryjską stronę Bolesław Kupiecki – uhonorowany w 2002 roku tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

14-letnia Irena, dodając sobie dwa lata, dołączyła w 1944 roku do batalionu kobiecego wojska polskiego. Koniec wojny zastał młodą żołnierkę w Bydgoszczy. Odnaleziona przez ocalałą ciotkę, udała się do Gdańska i pokochała miasto od pierwszego wejrzenia. Szybko nadrobiła zaległości gimnazjalne w III Liceum Ogólnokształcącym, tzw. „Topolówce”, dalej uczyła się w Miejskiej Szkole Plastycznej w Gdyni, a następnie na wydziale architektury wnętrz Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku, którą ukończyła w 1958 roku.

W pierwszych latach po wyzwoleniu często odwiedzała Komitet Żydowski przy ul. Konopnickiej 8 we Wrzeszczu, dokąd wszyscy przychodzili w nadziei odnalezienia bliskich [Hejger 1999: 139]. Zawiązane tam przyjaźnie pomimo dwóch fal emigracji gdańskich Żydów – w latach 50. XX wieku i po marcu 1968 roku – przetrwały.

Anna Molga

Anna Molga www 301x301Malarka, ilustratorka, scenografka, kostiumolożka pochodzenia żydowskiego.

Urodziła się 1 sierpnia 1956 roku w Gdańsku jako córka ocalałej z warszawskiego getta Ireny z domu Grossbaum i Edwarda Molgi.

Absolwentka III Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku, tzw. „Topolówki”. Studia plastyczne podjęła na wydziale grafiki Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku, a ukończyła w 1982 roku w pracowni prof. Stanisława Teisseyre poznańskiej Akademii Sztuk Pięknych. Anna Molga jest artystką wszechstronną. Zajmuje się malarstwem, rysunkiem, ilustracją książkową, scenografią, aranżacją przestrzenną.

Łukasz Owczynnikow

Owczynnikow ukasz(fot. Tomasz Korczak)

Absolwent Akademii Muzycznej w Łodzi oraz Policealnego Studium Jazzu w Warszawie. Ma duże osiągnięcia na polu muzyki klasycznej (nagrody i wyróżnienia na konkursach w Polsce), trasy koncertowe z orkiestrami pod dyrekcja uznanych dyrygentów oraz koncerty z orkiestrą solo, m.in. z Orkiestrą Filharmonii Narodowej.

Występuje, komponuje i aranżuje w zespołach Warszawska Orkiestra Sentymentalna, CzessBand, Mała Orkiestra Dancingowa. Prowadzi warsztaty wspólnego śpiewania oraz zespół Cała Praga Śpiewa oraz Międzypokoleniowy Klub Piosenkowy, Orkiestrę Podmiejską.

Patrycja Betley

Patrycja BetleyMuliti-perkusjonistka, flecistka, pedagog, arteterapeutka, nauczycielka gordonowska.
Występuje z Karoliną Cichą, Kayah & Transoriental Orchestra, współtworzy Same Suki oraz perkusyjne trio Shaphol. Przez blisko dwie dekady współpracowała z wieloma zespołami oraz artystami: G. Turnauem, J. Steczkowską, Z. Hoffmanem, T. Woźniakiem, M. Raduli, S. Soyka, Zakopower, M. Pomianowską, Orkiestrą kameralną Aukso, Orkiestrą filharmonii augsubrgskiej itd.
Jest endorserką irlandzkich bębnów bodhrán - Metolef drums, polskich bębnów cajón - AwCajon. Udziela się jako muzyk w warszawskich teatrach. Ponad dwudziestoletnie doświadczenie na scenie muzycznej sprawiło, że Patrycja ma na swoim koncie mnóstwo koncertów zarówno w kraju, jak i zagranicą.

Maciej Szemiel

Maciej SzemielW latach 1979-1982 adept Teatru Wybrzeże. Od 1982 do 1984 roku aktor Teatru Polskiego w Szczecinie. Od 1984 roku aktor Teatru Wybrzeże. W swojej karierze artystycznej ma wiele ról teatralnych  i filmowych.

Ola Bilińska

Ola Bilinska Solo 1Wokalistka, kompozytorka, autorka tekstów,  multi-instrumentalistka, na co dzień liderka mistyczno-folkowego Babadag; wspiera wokalnie Muzykę Końca Lata, współpracuje m. in. z Maciejem Cieślakiem, Raphaelem Rogińskim, SzaZaZe, Andrzejem Smolikiem, Danielem Pigońskim. Z równą przyjemnością pracuje z reżyserami (Daria Kopiec, z którą zrealizowała spektakl „Emisariusz” w Łódzkim Centrum Dialogu i „Ziemia, planeta ludzi” w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie), tancerzami (Pracownia Fizyczna) oraz grafikami i wideo-artystami.

Magdalena Żulińska

Magdalena uliskaAktorka, instruktor, wokalistka. Absolwentka Akademii Teatralnej na Wydziale Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku. Od 2008 związana z Miejskim Teatr Miniatura w Gdańsku, od 2012 współpracuje z Teatrem Zielony Wiatrak. Od jedenastu lat związana ze Stowarzyszeniem Kulturalno-Edukacyjnym Most, gdzie pełni rolę instruktora teatralnego. Współtwórca spektakli w ramach sceny inicjatyw aktorskich Teatru Miniatura. Między innymi „Jasiek i Małgośka, czyli uważaj robaczku” i „Z pamiętnika chomika”. Laureatka Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska - z okazji jubileuszu 70-lecia teatru lalkowego w Gdańsku.

Marcin Wincenciak

Wincenciak MarcinW wieku 7 lat rozpoczął naukę na fortepianie w państwowej szkole muzycznej w Łomży, gdzie stawiał swoje pierwsze muzyczne kroki. W między czasie był członkiem Studia Piosenki Pop Art, działającego w tamtejszym Miejskim Domu Kultury. W tym czasie uczestniczył w wielu koncertach i festiwalach muzycznych. Dalsza fascynacja muzyką zaowocowała studiami na Akademii Muzycznej w Gdańsku na wydziale Wokalistyki Jazzowej, gdzie zdobył tytuł magistra sztuki. To tam powstawały pierwsze muzyczne pomysły, które stały się później częścią autorskiego projektu Marcina – Vincent.

Krzysztofa Pawlicka

Krzysztofa PawlickaAbsolwentka Policealnego Studium Aktorskiego im. Aleksandra Sewruka w Olsztynie. Laureatka pierwszej nagrody międzynarodowego Teatralnego Festiwalu-Konkursu - „Rudy Klaun” im. Aleksandra Panina, zorganizowanego przez Wydział Reżyserii i Sztuki Aktorskiej Instytutu Kultury w Kemerowo za monodram "Dziewczynka", reż. Giovanny Castellanos. Obecnie jedna z trzech założycielek nowej przestrzeni teatralnej w Olsztynie o nazwie Kolektyw Teatralny BABUSHKA.

Karolina Arczewska

zdjecie ArczewskaWokalistka, pedagog, aktorka scen muzycznych. Absolwentka specjalności musical (studia licencjackie i magisterskie) w Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku. W dzieciństwie związana z Teatrem Muzycznym im. Danuty Baduszkowej w Gdyni, gdzie na deskach Teatru Junior wykonywała partie solowe w licznych koncertach oraz spektaklach muzycznych. Zadebiutowała w roli Strażniczki w spektaklu Kasia z Heilbronnu w reżyserii Krzysztofa Rekowskiego na deskach Teatru Wybrzeże w Gdańsku. W latach 2014-2017 występowała na scenie Teatru na Plaży w Sopocie w spektaklach i koncertach reżyserowanych przez Piotra Kosewskiego: Balladyna 68’, Medea, moja sympatia, Ząb zupa dąb, Jutro będzie lepiej – rewia, Seans spirytystyczny z Jeremim Przyborą, Panna Tutli – Putli, Gołoledź,Brel – Młynarski, Z Królestwa Wszechwanny.

Magdalena Sommer

SommerStudiowała hebraistykę na Uniwersytecie Warszawskim, i w czasie studiów przez rok była studentką Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, dzięki stypendium Ministerstwa Edukacji Izraela. Tam ukończyła najwyższy poziom „ulpanu” (szkoły językowej) i zdała egzamin państwowy. Uczestniczyła również w seminariach dla nauczycieli hebrajskiego jako j. obcego, między innymi w Ulpanie Akiwa w Netanii.

Barbara Piórkowska

PirkowskaPisarka, poetka, krytyczka literacka, performerka. Autorka powieści "Kraboszki" (2020), „Szklanka na pająki” (2010/2018) i prozy „Utkanki” (2014), czterech tomów poetyckich, w tym ostatniego pt. „Syberia” (2016), audiobooka poetyckiego, tekstów do piosenek (płyta „Piórko” Natalii Grzebały); współtwórczyni spektakli poetyckich i spacerów literackich. Prowadziła pracownię kreacji literackich i blogów w Pałacu Młodzieży w Gdańsku oraz warsztaty twórczego pisania m.in. na ogólnopolskim festiwalu rozwojowym dla kobiet Progressteron.

Sabina Kaszak

Kaszak SabinaBUCZYNA – ornitolożka i fotografka przyrody, a także edukatorka w zoo, którą zamiłowanie do obserwacji piękna otaczającego świata inspiruje do przekładania pasji na… drewno.

PRULLA

fot Rafa Mroziski Troch Fajny Fotograf 1to artystka i projektantka Agnieszka Baaske. Miłośniczka prostych form inspirowanych naturą.

W szczególności nadmorskim krajobrazem.

Koduje piękno północnej flory.

(fot. R. Mroziński)

Joanna Degler (Lisek)

j lisek kopenhaga 2000x1200Poezją żydowską zajmuję się od 1996 r., kiedy to w ramach pracy magisterskiej analizowała problematykę sacrum w twórczości Maurycego Szymla. Początkowo, zainspirowana publikacjami Eugenii Prokop-Janiec, koncentrowała się na poezji polsko-żydowskiej, jako na istotnym zjawisku w Polsce międzywojennej. Efektem tych zainteresowań jest opracowane hasło Maurycy Szymel w Polskim Słowniku Biograficznym oraz artykuły: „Dziadowie moi!” – O postaciach biblijnych w poezji Maurycego Szymla oraz Droga Maurycego Szymla do Mojsze Szimla.

Mikołaj Trzaska

TrzaskaKompozytor, saksofonista, klarnecista basowy.

W 1988 roku rozpoczął studia na ASP w Gdańsku na wydziale malarstwa, w pracowni Włodzimierza Łajminga. W tym samym czasie zafascynowany jazzem lat sześćdziesiatych, szczególnie muzyką Johna Coltrane'a i Ornette'a Colemana, podejmuje samodzielną naukę na saksofonie altowym. Wkrótce potem dołączył do zespołu basisty Tymona Tymańskiego "Sni Sredstwom Za Uklanianie". Grupa ta stanowiła zalążek późniejszego największego fermentu w polskim jazzie przełomu lat 80. i 90. - Miłości.

W 1991 roku definitywnie porzuca uczelnię, całkowicie poświęcając się muzyce.

W latach 1990-2001 współzałożyciel i saksofonista grupy Miłość, jeden z głównych filarów tzw. sceny yassowej. Zespół współpracował m.in. z Lesterem Bowiem i Tomaszem Stańką. Nagrali wspólnie pięć albumów.

W 1993 r. próbuje własnych sił jako kompozytor i lider, zakłada zespół Łoskot, który debiutował na pierwszym festiwalu Gdynia Summer Jazz Days.

Ignacy Jan Wiśniewski

Ignacy Wisniewski OFFICIAL 2018Pianista, akompaniator, kompozytor, lider Ignacy Wiśniewski Trio - Jazz Shirim (2016) i Kantata Jazzowa / z Kamilem Dominiakiem i tekstami Michała Rusinka (2018). Współzałożyciel Almost Jazz Group - Accordina (2012), Na Kaszebach (2014) oraz Fade Out (2017). Kompozytor muzyki filmowej i kierownik muzyczny spektakli teatralnych. Wykładowca Akademii Muzycznej w Gdańsku.

Magdalena Buda

IMG 20200519 192447Magdalena Buda z wykształcenia jest historykiem (absolwentka UMK), brała udział w badaniach archeologicznych w latach 90. i 2000 na terenie miasta Inowrocławia, wielokrotna wolontariuszka Festiwalu Kultury Żydowskiej w Krakowie, współorganizatorka Akcji Żonkile na terenie swojego miasta. Obecnie jest współzałożycielką i prezeską stowarzyszenia "Nowa para butów", inicjatorką cyklu wykładów dotyczących historii miasta Inowrocławia ("Między asymilacją a tożsamością - Żydzi w Inowrocławiu w XIX-XX wieku"; "Ascaucalis - emporium na kujawskim odcinku szlaku bursztynowego II w. p.n.n. - V w.n.e.").

Piotr Paziński

pazinskiPisarz, filozof, tłumacz, naczelny redaktor „Midrasza”, badacz związany z Uniwersytetem Muri im. Franza Kafki. Przez kilka lat zajmował się „Ulissesem” Jamesa Joyce’a (książka „Labirynt i drzewo”, 2005, oraz przewodnik „Dublin z Ulissesem”, 2008), następnie ogłosił dwa tomy własnej prozy: „Pensjonat” (2009) i „Ptasie ulice” (2013). Laureat Paszportu Polityki i Europejskiej Nagrody Literackiej.

Maja Miro-Wiśniewska

Maja Miro fot. Justyna FranczakFlecistka specjalizująca się w instrumentach historycznych, improwizatorka. Autorka projektów intermedialnych, sytuujących flet barokowy w różnych kontekstach współczesnych. Przygotowuje je z artystami różnych dziedzin sztuki – tancerzami, rzeźbiarzami, filmowcami, aktorami, reżyserami i innymi muzykami. Od wielu lat komponuje i wykonuje muzykę do filmów niemych. Tworzy improwizowane przestrzenie muzyczne, łączące brzmienie dawnych fletów z dźwiękami elektronicznymi. Inicjuje powstawanie nowej muzyki na instrumenty historyczne - zagadnieniom tym poświęcony był jej doktorat zrealizowany na Akademii Muzycznej w Gdańsku, z którą współpracuje jako wykładowca.

Hanna Kossowska

haniaHanna Kossowska studiowała historię sztuki, etnografię i malarstwo. Obecnie prowadzi warsztaty z kaszrutu, halachy, jidyszkajtu ,kabały i sztuki żydowskiej. Zajmuje się malarstwem, grafiką, projektowaniem macew oraz sztuką użytkową. Ma w dorobku ponad trzydzieści wystaw oraz wiele projektów kostiumów i scenografii. Od kilku lat należy do ZPAP-u.

Jakub Skrzypczak

Jakub Skrzypczak(ur. w 1970) to ekskluzywny artysta klejący swą wizję z odpadków przetrawionej, niejako zwymiotowanej przeszłości, prace zachowane w atmosferze putrefacio, odcieniach nigredo, czasem sięga po sepię i alkohol. Posługuje się techniką kolażu i montażu, nie gardzi mentalnym happeningiem.
Wystawy zbiorowe i indywidualne w Warszawie, Krakowie i Łodzi.
W 1997 wygrał "Art 2000 Bnei Brith" w Londynie i wziął udział w wystawie organizowanej okazjonalnie przez Bnei Brith dla artystów zasłużonych dla kultury żydowskiej.

Marek Brand

BrandMarek Brand - pomysłodawca i kierownik merytoryczny Festiwalu, jego spiritus movens; teatrolog, dramaturg, reżyser, aktor i prozaik. Twórca autorskiego Teatru "Zielony Wiatrak" działającego w Trójmieście od 1994 roku.

Teatrolog, absolwent Wydziału Wiedzy o Teatrze, Warszawskiej Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza. Z teatrem związany od 1984. Reżyser, aktor, prozaik i dramaturg. W latach 1987-1989 adept dramatu w Państwowym Teatrze Żydowskim w Warszawie.
Od 1994 roku twórca i kierownik artystyczny Teatru Zielony Wiatrak, działającego w trójmieście. Autor ponad trzydziestu dramatów. Laureat wielu nagród teatralnych 

Organizator

fundacja zblizenia logo www 

Projekt został dofinansowany ze środków

Miasto Gdansk  wolnosckultury      Wojewodztwo Pomorskie poziom prawa 2012 cdr9       szih logo pl black 900 px

Partnerzy

american_jewish.png
arteria.png
primedio.png
gwzg.png
gsa.png
nck.png
akademia_muzyczna.png
stowarzyszenie_tkwp.png
city_meble.png
h_szydlowski.png
ikm.png
mkdk.png
metropolitanka.png
off-stage.png

Patroni medialni

 

   ZP logo MAIN 2D kolor       Gdansk www falka      Nowe v b RGB S         logo rgb